Zgrabiarka Stoll i części do niej. Starsza konstrukcja, która nadal robi swoje

Zgrabiarki Stoll to maszyny, które wielu rolników kojarzy z prostą, solidną budową. Często są to sprzęty mające już swoje lata, ale nadal pracujące przy sianie, sianokiszonce i słomie. Ich największą zaletą jest to, że są zrozumiałe w obsłudze, łatwe do przejrzenia i przy dobrym stanie technicznym potrafią zrobić naprawdę równy pokos.

Stoll najczęściej występuje jako zgrabiarka karuzelowa. W zależności od modelu można spotkać wersje jednokaruzelowe i większe maszyny do intensywniejszej pracy. Zasada działania jest prosta: palce sprężyste zbierają materiał z pola i układają go w wałek. Ale prosta zasada pracy nie oznacza, że można odpuścić przegląd. W zgrabiarce każdy luz, krzywe ramię albo pęknięty palec szybko wychodzi na łące.

Rolnicy często mówią: „zgrabiarka ma zbierać czysto, a nie ciągnąć ziemię”. To bardzo dobrze pasuje do Stolla. Jeżeli palce są ustawione za nisko, będą podbierać ziemię, kamienie i resztki z pola. Jeżeli pójdą za wysoko, część siana albo trawy zostanie niezebrana. Dlatego wysokość robocza, stan palców i ustawienie kół kopiujących mają ogromne znaczenie dla jakości pracy.

Najbardziej zużywają się palce sprężyste. To one pracują najbliżej ziemi i biorą na siebie najwięcej. Z czasem mogą pękać, wyginać się albo tracić sprężystość. Jeden uszkodzony palec nie zawsze zatrzyma maszynę, ale kilka takich elementów potrafi już pogorszyć zgrabianie. Wtedy pokos robi się nierówny, a na polu zostają niedograbione pasy.

Duże znaczenie mają także ramiona zgrabiarki. Powinny być proste, dobrze osadzone i bez dużych luzów. Skrzywione ramię sprawia, że palce nie prowadzą materiału po właściwym torze. Wyrobione mocowanie powoduje bicie i szarpanie. W starszych zgrabiarkach Stoll warto dokładnie obejrzeć każde ramię, bo czasem problem widać dopiero z bliska.

Sercem maszyny jest przekładnia i mechanizm prowadzenia ramion. Warto regularnie kontrolować łożyska, tuleje, rolki prowadzące, krzywki, wałki, uszczelniacze i poziom oleju. Te elementy pracują w kurzu, przy drganiach i pod zmiennym obciążeniem. Jeżeli pojawia się stuk, wyciek albo luz na karuzeli, lepiej nie czekać, aż maszyna stanie w sezonie.

Najczęściej poszukiwane części do zgrabiarek Stoll to palce sprężyste, ramiona, uchwyty palców, sworznie, tuleje, łożyska, rolki prowadzące, krzywki, uszczelniacze, wałki, przeguby, koła kopiujące, opony, osłony, sprężyny, śruby zabezpieczające i części przekładni. W starszych modelach często potrzebne są też drobne elementy mocujące, bo po latach pracy potrafią się wyrobić, zapiec albo skorodować.

Przy zamawianiu części do Stolla trzeba zwrócić uwagę na dokładny model maszyny. Sama nazwa marki zwykle nie wystarczy. Podobne palce, ramiona albo rolki mogą różnić się długością, średnicą, mocowaniem albo kształtem. Najlepiej porównać starą część z nową albo sprawdzić numer katalogowy, jeśli jest dostępny. To oszczędza nerwy przy montażu i zmniejsza ryzyko, że maszyna będzie później pracować nierówno.

Przed sezonem warto zacząć od prostego przeglądu. Najpierw palce i ramiona, potem przekładnia, poziom oleju, luzy, koła kopiujące, osłony i punkty smarowania. W starszych maszynach szczególnie ważne są tuleje i sworznie. Mały luz dzisiaj może oznaczać duży remont jutro, dlatego lepiej wymienić zużyty element wcześniej niż naprawiać zgrabiarkę na łące.

Po sezonie zgrabiarkę Stoll warto dobrze oczyścić. Resztki trawy, kurz i wilgoć przyspieszają korozję, a zaschnięty brud utrudnia późniejszy przegląd. Dobrze jest przesmarować punkty robocze, zabezpieczyć odsłonięte elementy i schować maszynę pod dach. Suche przechowywanie i regularne smarowanie robią przy starszym sprzęcie naprawdę dużą różnicę.

Stoll to zgrabiarka, która mimo wieku nadal może dobrze pracować. Nie potrzebuje cudów, tylko prostych rzeczy: sprawnych palców, prostych ramion, dobrej przekładni, smaru i właściwego ustawienia. Bo równy pokos zaczyna się nie od prędkości jazdy, ale od dobrze przygotowanej maszyny.