Zgrabiarka SaMASZ i części do niej. Polska maszyna do czystego pokosu

Zgrabiarki SaMASZ są dobrze znane w polskich gospodarstwach. To sprzęt, który pracuje przy sianie, sianokiszonce i słomie, a jego największą zaletą jest połączenie prostej obsługi z dobrą dostępnością części. W wielu gospodarstwach takie maszyny robią sezon za sezonem, bo są praktyczne, zrozumiałe i można je sprawnie przygotować do pracy bez długiego czekania na serwis.

SaMASZ najczęściej kojarzy się ze zgrabiarkami karuzelowymi. Można spotkać modele jednokaruzelowe, dwukaruzelowe, boczne i centralne. Każda z tych maszyn ma trochę inną budowę, ale cel jest ten sam: zebrać materiał czysto, ułożyć równy wałek i nie zanieczyścić paszy ziemią. Dobrze ustawiona zgrabiarka nie powinna drapać łąki, tylko lekko prowadzić materiał i odkładać go w równy pokos.

Rolnicy często mówią: „zgrabiarka ma zbierać trawę, a nie ziemię”. To zdanie bardzo dobrze pasuje do SaMASZ-a. Jeżeli palce pracują za nisko, będą podbierać ziemię, kamienie i stare resztki roślin. Jeżeli są za wysoko, zostawią część materiału na polu. Dlatego wysokość pracy, stan palców i ustawienie kół kopiujących mają ogromne znaczenie dla jakości zbioru.

Najbardziej narażone na zużycie są palce sprężyste. To one mają bezpośredni kontakt z trawą, sianem, słomą i nierównościami pola. Z czasem mogą się ścierać, pękać albo tracić sprężystość. Jeden uszkodzony palec nie zawsze zatrzyma maszynę, ale kilka zużytych elementów potrafi już pogorszyć jakość zgrabiania. Wtedy wałek robi się nierówny, a na łące zostają niedograbione pasy.

Duże znaczenie mają także ramiona zgrabiarki. Powinny być proste, dobrze osadzone i bez dużych luzów. Skrzywione ramię albo wyrobione mocowanie powoduje, że palce nie pracują po właściwym torze. Maszyna może wtedy bić, szarpać albo nierówno odkładać materiał. W praktyce często zaczyna się niewinnie: lekki luz, cichy stuk, jeden pęknięty palec. Potem, jeśli się tego nie sprawdzi, problem szybko przechodzi na kolejne elementy.

Sercem zgrabiarki jest przekładnia i mechanizm prowadzenia ramion. W zgrabiarkach SaMASZ warto regularnie kontrolować łożyska, tuleje, rolki prowadzące, krzywki, wałki i uszczelniacze. Te części pracują w kurzu, przy drganiach i pod zmiennym obciążeniem. Nietypowy hałas, wyciek oleju albo luz na karuzeli to znak, że maszyna prosi się o przegląd.

Najczęściej poszukiwane części do zgrabiarek SaMASZ to palce sprężyste, ramiona, uchwyty palców, sworznie, tuleje, łożyska, rolki prowadzące, krzywki, uszczelniacze, wałki, przeguby, koła kopiujące, opony, osłony, sprężyny, śruby zabezpieczające i części przekładni. W większych modelach dochodzą jeszcze elementy składania, siłowniki, przewody hydrauliczne oraz części układu transportowego. Dobrze jest mieć pod ręką przynajmniej podstawowe elementy eksploatacyjne, bo w sezonie każda godzina postoju potrafi zaboleć.

Przy zamawianiu części do SaMASZ-a warto znać dokładny model maszyny i wersję wykonania. Podobne palce, ramiona albo rolki mogą różnić się długością, średnicą, mocowaniem albo kątem pracy. Część dobrana tylko po wyglądzie może pasować pozornie, ale później powodować bicie, luzy albo szybsze zużycie innych elementów. Najbezpieczniej porównać starą część z nową albo sprawdzić numer katalogowy.

Przed sezonem dobrze jest zacząć od prostego przeglądu: sprawdzić palce, ramiona, przekładnię, poziom oleju, uszczelniacze, koła kopiujące, osłony i punkty smarowania. Nie trzeba czekać, aż coś się urwie. Lepiej wymienić zużyty palec, tuleję czy łożysko wcześniej, niż później naprawiać maszynę na środku łąki, kiedy pogoda jest dobra, a robota czeka.  Po sezonie zgrabiarkę SaMASZ warto dokładnie oczyścić. Resztki trawy, kurz i wilgoć przyspieszają korozję oraz utrudniają późniejszy przegląd. Dobrze jest przesmarować wszystkie punkty robocze, sprawdzić luzy, zabezpieczyć odsłonięte elementy i schować maszynę pod dach. Zadbana zgrabiarka odwdzięcza się spokojną pracą, równym pokosem i mniejszą liczbą niespodzianek w kolejnym sezonie.

SaMASZ to maszyna, która dobrze pasuje do polskich warunków. Jest prosta, praktyczna i łatwa w obsłudze, ale jak każda zgrabiarka wymaga uwagi. Równy pokos nie powstaje przypadkiem. Robią go dobre palce, proste ramiona, sprawna przekładnia, właściwe ustawienie i regularna wymiana zużytych części.