Zgrabiarka Lely i części do niej. Maszyna, która musi równo prowadzić materiał

Zgrabiarki Lely to sprzęt dobrze znany w gospodarstwach zajmujących się sianem, sianokiszonką i słomą. Przez lata wiele takich maszyn pracowało na łąkach i polach, a sporo z nich nadal jest w normalnym użyciu. Rolnicy cenią je za prostą obsługę, solidną konstrukcję i to, że przy dobrym stanie technicznym potrafią robić równy, czysty wałek.

Najczęściej spotyka się zgrabiarki karuzelowe Lely. W zależności od modelu mogą być jedno lub dwukaruzelowe, boczne albo centralne. Każda wersja ma trochę inną budowę, ale zasada pracy jest podobna: palce sprężyste zbierają materiał z pola i odkładają go w równy pokos, gotowy do prasy, przyczepy samozbierającej albo sieczkarni.

Rolnicy często mówią: „dobra zgrabiarka nie zostawia trawy i nie ciągnie ziemi”. To zdanie bardzo dobrze pasuje do pracy z Lely. Jeżeli maszyna jest dobrze ustawiona, zbiera czysto i nie zanieczyszcza paszy. Jeżeli palce pracują za nisko, zaczynają drapać ziemię. Jeżeli są za wysoko, część materiału zostaje na polu. Dlatego ustawienie wysokości pracy jest tak samo ważne jak stan części.

Najbardziej narażone na zużycie są palce sprężyste. To one pracują najbliżej ziemi i mają kontakt z trawą, sianem, słomą oraz nierównościami pola. Z czasem mogą pękać, wycierać się albo tracić sprężystość. Jeden uszkodzony palec może wydawać się drobiazgiem, ale kilka takich elementów potrafi już wyraźnie pogorszyć jakość zgrabiania.

Duże znaczenie mają także ramiona zgrabiarki. Powinny być proste, dobrze osadzone i bez luzów. Skrzywione ramię albo wyrobione mocowanie powoduje, że palce nie idą równo po właściwej ścieżce. Wtedy wałek może być nierówny, a maszyna zaczyna pracować z biciem lub drganiami. Sercem zgrabiarki jest przekładnia i mechanizm prowadzenia ramion. W Lely warto kontrolować łożyska, tuleje, rolki, krzywki, wałki i uszczelniacze. Te elementy pracują w kurzu, często przez wiele godzin dziennie, a do tego są narażone na drgania i zmienne obciążenia. Jeśli pojawia się nietypowy hałas, luz albo wyciek oleju, nie warto tego odkładać.

Jak mówi jeden z mechaników: „zgrabiarka najpierw zaczyna hałasować, a dopiero potem staje”. To prawda. Stuki, szarpanie ramion, grzanie się przekładni albo nierówna praca karuzeli to sygnały ostrzegawcze. Maszyna może jeszcze zgrabiać, ale każda kolejna godzina pracy może pogłębiać zużycie.

Najczęściej poszukiwane części do zgrabiarek Lely to palce sprężyste, ramiona, uchwyty palców, sworznie, tuleje, łożyska, rolki prowadzące, krzywki, uszczelniacze, wałki, przeguby, koła kopiujące, opony, osłony, sprężyny, elementy zaczepu, śruby zabezpieczające i części przekładni. W większych modelach dochodzą również elementy składania, siłowniki i przewody hydrauliczne.

Przy zamawianiu części do Lely trzeba zwrócić uwagę na dokładny model maszyny. Podobne palce, ramiona albo rolki mogą różnić się długością, średnicą, kształtem albo mocowaniem. Część dobrana tylko po wyglądzie może pasować pozornie, ale później powodować luzy, bicie albo szybsze zużycie innych elementów.

Przed sezonem warto zacząć od dokładnego obejrzenia palców i ramion. Pęknięte, mocno starte albo pogięte elementy najlepiej wymienić od razu. Potem trzeba sprawdzić przekładnię, poziom oleju, uszczelniacze, koła kopiujące, osłony i wszystkie punkty smarowania. Dobrze przygotowana zgrabiarka pracuje ciszej, równiej i bez zbędnych przestojów.

Ważne jest także dopasowanie ustawień do warunków na polu. Inaczej pracuje się na równej łące, inaczej na nierównościach, a jeszcze inaczej przy ciężkiej, wilgotnej masie. Wysokość palców trzeba ustawić tak, żeby dokładnie zbierały materiał, ale nie ryły ziemi. Dobrze ustawiona Lely zrobi równy, przewiewny wałek, który później łatwo zebrać.

Po sezonie zgrabiarkę warto dokładnie oczyścić. Resztki trawy, kurz i wilgoć przyspieszają korozję i utrudniają późniejszy przegląd. Dobrze jest przesmarować punkty robocze, sprawdzić luzy, zabezpieczyć odsłonięte elementy i przechowywać maszynę pod dachem.

Zgrabiarka Lely to maszyna, która może pracować długo i dobrze, jeśli dostanie trochę uwagi. Tu liczą się proste rzeczy: dobre palce, proste ramiona, sprawna przekładnia, nasmarowane łożyska i właściwe ustawienie. Bo równy pokos nie zależy tylko od prędkości jazdy. Zaczyna się od dobrze przygotowanej maszyny.